Những ngôi chùa Khmer – linh hồn của Trà Vinh

Nhắc đến Trà Vinh là nhắc đến hệ thống chùa Khmer đặc sắc bậc nhất Nam Bộ. Điểm dừng chân đầu tiên của tôi là Chùa Âng, một trong những ngôi chùa cổ và đẹp nhất tỉnh.

Chùa Âng nằm cạnh ao Bà Om, ẩn mình dưới những tán cây sao, cây dầu hàng trăm năm tuổi. Kiến trúc Khmer nổi bật với mái cong nhiều tầng, tượng rắn thần Naga uốn lượn và sắc vàng rực rỡ dưới ánh nắng. Bước qua cổng chùa, tôi có cảm giác như đang lạc vào một không gian khác – yên tĩnh, linh thiêng và đầy chiều sâu văn hóa.

Tôi đi chậm quanh sân chùa, lắng nghe tiếng chim hót trên cao và mùi hương nhang thoảng nhẹ trong gió. Không gian ấy khiến lòng người dịu lại. Du lịch Trà Vinh không phải là hành trình vội vã, mà là chuyến đi để cảm nhận.

Rời Chùa Âng, tôi ghé Chùa Hang – ngôi chùa nổi tiếng với cổng vào giống như một hang động tự nhiên. Con đường dẫn vào chùa rợp bóng cây cổ thụ, từng đàn chim đậu kín trên các cành cao. Ánh sáng len qua tán lá tạo nên những vệt sáng lung linh trên mặt đất.

Chùa Hang không chỉ đẹp về kiến trúc mà còn mang đậm dấu ấn văn hóa Khmer với các họa tiết tinh xảo. Đứng trong khuôn viên chùa, tôi cảm nhận rõ nét sự hòa quyện giữa thiên nhiên và tâm linh.

Bún nước lèo – hương vị Khmer trong từng muỗng nước

Sau buổi sáng tham quan chùa chiền, bụng tôi bắt đầu “biểu tình”. Món đầu tiên tôi chọn là bún nước lèo – đặc sản trứ danh của Trà Vinh.

Bún nước lèo nơi đây chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ ẩm thực Khmer. Nước lèo được nấu từ mắm bò hóc, cá lóc và sả. Khi tô bún được bưng ra, mùi thơm dậy lên nhưng không quá nồng như tôi tưởng tượng.

Phần cá lóc đồng chắc thịt, được làm sạch và tách xương kỹ lưỡng. Rau ăn kèm rất phong phú: bắp chuối, giá, rau thơm, rau muống bào. Húp một muỗng nước lèo, tôi cảm nhận vị đậm đà nhưng thanh, hậu ngọt tự nhiên từ cá.

Điều tôi thích nhất ở bún nước lèo Trà Vinh là sự cân bằng. Mắm không quá gắt, nước dùng không quá béo. Tất cả hòa quyện hài hòa, vừa đủ để khiến người ta muốn ăn thêm.

Biển Ba Động – chiều gió lộng và hải sản mặn mòi

Ngày hôm sau, tôi di chuyển về phía thị xã Duyên Hải để đến Biển Ba Động. Biển Ba Động không sở hữu làn nước xanh ngọc như biển miền Trung, nhưng lại có vẻ đẹp mộc mạc và hoang sơ.

Bãi cát dài, hàng phi lao chạy dọc bờ biển, gió thổi lồng lộng mang theo vị mặn của biển. Tôi đi bộ dọc bờ biển vào buổi chiều, ngắm những chiếc thuyền đánh cá trở về sau một ngày lênh đênh.

Ở đây, tôi được thưởng thức ba khía muối – đặc sản vùng biển Duyên Hải. Ba khía được làm sạch, muối vừa ăn rồi trộn cùng tỏi, ớt và chút chanh. Thịt ba khía chắc, đậm vị biển, ăn cùng cơm nóng thì khó mà dừng lại.

Ngoài ra, tôi còn thử vài món hải sản tươi như tôm, cua hấp đơn giản. Điều đặc biệt là người dân nơi đây chế biến rất ít gia vị, chủ yếu giữ nguyên vị tươi của nguyên liệu. Chính sự giản dị ấy lại làm nên sức hút.

Cầu Kè – đặc sản Trà Vinh và là thủ phủ dừa sáp độc đáo

Rời biển, tôi tiếp tục hành trình về Cầu Kè – nơi nổi tiếng với dừa sáp.

Dừa sáp không phải trái nào cũng có “sáp”. Tỷ lệ ra trái đặc cơm khá thấp, nên giá trị của nó càng cao. Khi bổ ra, phần cơm dừa dày, dẻo quánh, gần như đặc lại, nước dừa rất ít.

Người bán xay dừa sáp với sữa và đá, tạo thành ly sinh tố sánh mịn. Nhấp một ngụm, tôi cảm nhận vị béo ngậy nhưng không ngán. Hương thơm tự nhiên của dừa lan tỏa, mát lạnh giữa trưa nắng miền Tây.

Ngoài sinh tố, dừa sáp còn được làm thành kem, chè hoặc ăn trực tiếp với sữa đặc. Mỗi cách thưởng thức đều mang lại trải nghiệm riêng.

Lễ hội Ok Om Bok và cốm dẹp – nét đẹp văn hóa Khmer

Tôi may mắn đến Trà Vinh đúng dịp người dân chuẩn bị cho Lễ hội Ok Om Bok – lễ cúng trăng truyền thống của đồng bào Khmer.

Không khí lễ hội rộn ràng với tiếng trống, tiếng nhạc ngũ âm và những điệu múa truyền thống. Trong dịp này, cốm dẹp là món ăn không thể thiếu.

Cốm được làm từ nếp non rang rồi giã dẹp, trộn cùng dừa nạo và đường thốt nốt. Vị dẻo của nếp hòa cùng vị béo của dừa và ngọt thanh của đường tạo nên hương vị đặc trưng.

Ngồi giữa không gian lễ hội, thưởng thức cốm dẹp và ngắm ánh trăng tròn, tôi cảm nhận rõ sự gắn kết cộng đồng và niềm tự hào văn hóa của người dân nơi đây.

Những món ăn bình dị nhưng đầy thương nhớ

Ngoài những món nổi tiếng, Trà Vinh còn khiến tôi ấn tượng với các món ăn bình dị như bún suông và cháo ám.

Bún suông có “suông” là chả tôm xay nhuyễn, nặn dài. Nước dùng trong, ngọt thanh. Từng miếng chả tôm dai nhẹ, thơm mùi biển.

Cháo ám là món cháo cá lóc nấu đặc, gần như sền sệt. Cá được xé nhỏ, trộn đều trong cháo nóng hổi. Ăn kèm rau sống và nước mắm ớt, món ăn đơn giản mà ấm lòng.

Trà Vinh, nơi đáng để quay lại

Sau vài ngày ở Trà Vinh, tôi nhận ra rằng nơi đây không phải điểm đến dành cho những ai thích sự náo nhiệt. Đây là vùng đất của sự chậm rãi, của văn hóa và ẩm thực đậm bản sắc.

Từ những ngôi chùa Khmer cổ kính, biển Ba Động lộng gió đến dừa sáp Cầu Kè béo ngậy – mỗi trải nghiệm đều để lại dấu ấn riêng.

Ẩm thực Trà Vinh không cầu kỳ, nhưng chứa đựng cả câu chuyện về đất và người. Và có lẽ, chính sự mộc mạc ấy mới khiến người ta lưu luyến.

Tôi rời Trà Vinh khi chiều buông xuống, mang theo hương vị bún nước lèo, vị béo của dừa sáp và tiếng chuông chùa vang vọng trong ký ức. Và tôi tin rằng, một ngày không xa, tôi sẽ quay lại – để tiếp tục khám phá và để thương thêm vùng đất hiền hòa này.